İznik Ayasofya Camii'nin tarihi minaresini görenler ardiye ile karşılaşıyor. Başta temizlik ve çeşitli malzemelerin tıka pasa doldurulduğu minareyi görenler hayretler içinde kalıyor.
Malzeme deposu mevcut olmayan tarihi Ayasofya (Orhan) Camii'ndeki minare artık ardiye görevi görüyor. Ayasofya'ya gelen yerli ve yabancılar bu manzara karşısında şaşkınlıklarını gizleyemiyorlar.
TÜRKİYEDE SADECE 3 TANE VAR
1331 yılında Orhangazi'nin İznik'i fethinden sonra bu yapı çeşitli çalışmalar sonrasında camiye çevrildi. Kanuni döneminde Mimar Sinan tarafından yapılan önemli değişikler ile, önüne bir minare eklendi, ve duvarları nakışlarla bezendi. Uzun süre müze olarak işlev gören yapı, 2008 yılında koruma amaçlı onarım çalışmalarında yıkık olan minaresi tamamlanarak 6 kasım 2011 tarihinde yeniden Cami olarak ibadete açıldı.
M.S 787 yılında VII. Ekümenik Konsil'in toplandığı bu kilise, Hıristiyanlık dini açısından oldukça büyük bir öneme sahip. İlçe merkezinde, kentin dört ana kapısına ulaşan yolların kesiştiği noktada yer alan kilise, ilk olarak 4.yy'da yapılan kilise kalıntıları üzerinde 6.yy'da Justinianus tarafından inşa ettirildi.
11.yy'da meydana gelen deprem sonrası yıkılan bu tarihi yapı üç nefli bazilika tipinde yeniden inşaa edildi. Bu yeni yapının geometrik desenli örnekleri mermer döşeme mozaiği ile aziz ve havari betimlemeli freskleri oldukça ilgi çekmekte.
