Gemlik Gübre, İznik Gölü’ndeki su seviyesinin korunması ve üretim süreçlerinde sürdürülebilir bir kaynak oluşturulması amacıyla alternatif su teminine yönelik yeni bir projeyi hayata geçirmeye hazırlanıyor.
1985 yılından beri İznik Gölü’nden temin ettiği su nedeniyle kamuoyunda tartışmalara konu olan Gemlik Gübre Fabrikası’nın su ihtiyacını deniz suyundan karşılamayı hedefleyen yeni projesinde sona yaklaşıldı.
Deniz suyunun ters ozmoz sistemiyle arıtılarak kullanılmasını öngören tesis için yürütülen Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) çalışmalarında son aşamaya gelinirken, Gemlik Gübre söz konusu arıtma projesinin tanıtımını kamuoyuyla paylaştı
Tarihinin en düşük su seviyelerinden birinin yaşandığı İznik Gölü’nden Bursa Büyükşehir kararı ile yıllık 18 milyon metreküp, DSİ kayıtlarında ise yıllık 10 milyon metreküp su kullanım hakkı bulunan Gemlik Gübre, daha önce kamuoyuna duyurduğu deniz suyunu tatlı suya dönüştürme projesi için Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) sürecini tamamladı.
Planlanan tesis kapsamında, ters ozmoz sistemiyle su hazırlanırken ortaya çıkacak konsantre suyun denize deşarj edilmesi öngörülüyor. Bu işlem için ise özel olarak hazırlanan derin deniz deşarjı projesi sürece dahil edildi.
Proje kapsamında hazırlanan ÇED Proje Tanıtım Dosyası, yürürlükteki mevzuat çerçevesinde ilgili kurumlara sunulurken, Gemlik Gübre tesisin devreye alınmasıyla birlikte İznik Gölü’nden su kullanımını tamamen sonlandırmayı hedeflediği belirtiliyor.
İznik Gölündeki Su Seviyesi, Kritik Seviyenin Altında
İznik Gölü’nün su seviyesi, devam eden kuraklık, tarımsal sulama ve iklim değişikliği nedeniyle kritik seviyelerin altına düşmüş durumda. Son uydu verilerine göre, 30 Eylül 2025 itibarıyla su seviyesi 81,95 metre olarak ölçülmüş olup, bu değer, güvenli işletme sınırı olan 83,30 metrenin 1,35 metre altında kalmaktadır.
Gölün biyolojik çeşitliliği ve su bütçesinin korunması için ideal seviye yaklaşık 83 metre civarındadır, ancak son yıllarda bu seviyenin altına inilmesi kalıcı hasar riskini artırmaktadır.
2025 yılında en yüksek seviye 21 Nisan’da 82,74 metre olarak kaydedilmiş, ancak yıl sonuna doğru düşüş hızlanmıştır. Aralık 2025 itibarıyla su çekilmesinin devam ettiği ve bazı bölgelerde kıyı şeridinin 350 metreye kadar gerilemiş durumda.
Bu durum, balık popülasyonunu azaltmış, teknelerin karaya oturmasına neden olmuş ve ekosistemi tehdit etmektedir.
2026 yılı itibarıyla Gemlik Gübre Fabrikası, 2025 sonunda tamamlandığı ifade edilen deniz suyu arıtma tesisi sayesinde gölden yıllık 10 milyon metreküp su çekimini sonlandıracak olması gölün yükünü azaltacaktır.
