Marmarabirlik (S.S. Marmara Zeytin Tarım Satış Kooperatifleri Birliği), 28 Haziran 1954 tarihinde kurulmuş, bölgedeki zeytin üreticilerinin ürünlerini daha iyi koşullarda değerlendirmek ve pazarlamak amacıyla, başlangıçta Gemlik, Mudanya ve Erdek kooperatiflerinin bir araya gelmesiyle oluşturulmuştur.
Daha sonraki yıllarda İznik gibi bölgedeki diğer zeytin üretim merkezlerinin de katılımıyla genişlemiş ve günümüzdeki güçlü yapısına ulaşmıştır.
İznik tarım tarihi ve zeytincilik kültürümüz, sadece ağaçlar ve toprakla değil, bu topraklara emek veren, vizyoner öncülerin azmiyle şekillenmiştir. Çevresinde “Ayrancı” lakabıyla bilinen, İznik’in kıymetli isimlerinden Mustafa Akın, hem bir çiftçi olarak toprakla olan derin bağıyla hem de örgütlü tarım mücadelesindeki kararlı duruşuyla İznik’in kooperatifçilik tarihinde silinmez bir iz bırakmıştır.
Yaşamı ve Önderliği
1925 yılında İznik’in Ömerli köyünde dünyaya gelen ve yöre halkı tarafından “Ayrancı” lakabıyla anılan Mustafa Akın, hayatı boyunca İznikli üreticinin emeğinin değerini koruması için çabalamıştır. 45 yaşında genç ve idealist bir çiftçi olarak, dönemin siyasi kişileri ile ilişkilerini şahsi çıkarları yerine İznikli Zeytin üreticileri için kullanmayı düşünmüş ve 1970 yılında Marmarabirlik bünyesinde kurulan S.S. 699 Sayılı İznik Zeytin Tarım Satış Kooperatifi’nin kuruluşunda öncü girişimlerde bulunmuştur. Onun bu cesur adımı, İznikli zeytin üreticilerinin kurumsallaşması ve küresel pazarlara ulaşması yolunda atılan en temel adımlardan biridir.
İznik Zeytin Kooperatifi’ne Hizmet Dönemleri
Mustafa Akın, kooperatifin kurulmasının ardından yönetimi devralarak kurumsal temellerin sağlamlaştırılmasında aktif rol oynamıştır. Üreticinin hakkını koruma konusundaki hassasiyeti ve çevresine olan duyarlılığı, kooperatifin zorlu ilk yıllarında rehber niteliğindeydi.
1974 – 1978 ve 1982 yılları arasında toplamda 8 yıl boyunca sürdürdüğü İznik Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanlığı görevinde, Marmarabirlik’in İznik’te kök salmasında ve ortakların ortak çıkarlarının gözetilmesinde kritik kararlara imza atmıştır.
Vefası ve Mirası
2000 yılında, 75 yaşında hayata veda eden Mustafa Akın, ardından sadece bir kooperatif mirası değil, aynı zamanda gelecek nesillere şu an pek farkında olmasak da “dayanışma, azim ve yerel değerlere sahip çıkma” kültürünü bırakmıştır. Bugün İznik’te zeytin ağaçlarının gölgesinde birleşen her üretici, onun gibi öncülerin emeğiyle kurulmuş bu yapının meyvelerini toplamaktadır.
Mustafa “Ayrancı” Akın’ı anmak, İznik tarım tarihine ve kooperatifçilik kültürümüze duyduğumuz vefanın bir nişanesidir.
Ruhu şad olsun.
