İznik, kültür ve tarih şehri olarak Unesco'nun geçici miras listesinde beklerken, Çini miras listesine girdi.
Ancak, alınan bu karar tartışmaya yol açtı. Unseco'nun Çini'yi somut olmayan kültürel değerler kategorisine alıp seramik ile aynı kefeye koyup koruma altına alması eleştiri konusu oldu.
İznikli çini ve seramik sanatçısı Adil Can Güven, Unesco tarafından dünya miras listesine alınanın aslında çini değil, seramik olduğu iddiasıyla gündem yarattı.
Çini ve seramik sanatçısı Adil Can Güven, 2014 yılında Kütahya'da yapılan toplantıda ilk adımı atılan ve bugün Dünya Miras Listesi'ne "Somut olmayan çini" adıyla listeye alınan çini'nin adının konulmadığını yalnızca çini denilip kayıtlara geçtiğini söyledi. Güven, "Türk Patent Enstitüsü'nce coğrafi alan işaretinde İznik, "İznik çinisi" olarak gösterilmekte. İsmi çini ile tescilli olan bir ilçede yüz yıllar önce başlamış sanatın adının Unseco tarafından somut olmayan kültürel değer olarak gösterilmesi, bu önemli İznik sanatına ve sanatçıya ayıptır. İznik, eserleriyle kültürüyle ve tarihiyle dünya'nın en önemli yerlerinden bir tanesi. Bu yüzden İznik'in kültürel miras listesine alınması istendi. Bu uzun bir süreç. Değerlerin uzun bir süre korunabilmesi önemli. Fakat ondan önce Çini, miras listesine girdi. Kendi markamız olan İznik çinisi için bir sevinç kaynağı oldu. Ancak, somut olmayan kültürel değer olarak görüldü. Çini somut bir olaydır. Bunu üreten, değerlendiren, bilgi ve becerisiyle yapan, gelecek nesillere aktarmayı başarabilenler somut bir değerdir." dedi.
İZNİK ÇİNİSİ YOK SAYILIYOR
Unesco, Dünya Miras Listesi'ne Çini'yi alırken İznik olarak almamıştır diyen Güven, " Çanakkale, Avanos, Kütahya ve Konya gibi bütün seramik merkezlerinde üretilen diğer seramikler ile beraber çini de aynı kategori içine alınmıştır. Bu yanlış bir karardır. Bursa Büyükşehir Belediyesi, Bursa Valiliği, Kültür Bakanlığı ve bütün herkesin, buradaki yanlış olayı göz önüne alarak, İznik çinisinin kriterlerini belirleme ve coğrafi işaretinin düzeltilmesi, çiniyi geleneksel olarak yapan ustaların, bilgisine başvurmak konusunda önemli mesafeler kat etmesi gereklidir. Biz İznik çinisini dünya literatürüne sokmaya çalışmak istersek, ilkönce kriterleri belirlememiz, ona sahip çıkmamız ve İznik çinisinin sadece ve sadece İznik'te yapılabileceğini kanıtlamamız lazım. Bu durumda bir seramiği üreten ile çiniyi üretenin bilgisi ve becerisi aynı vasıfta toplanmış görünüyor. Biz bu durumda alınan karardaki mirasa çini diyemeyiz. Onun içinde biz İznik çinisine sahip çıkmamız lazım. O kategoride özel bir yere sahip olduğumuzu herkese kanıtlamamız gerek. Aynı torbaya bugün Çanakkale ve Avanos seramiği ile İznik çinisini koyuyorlarsa biz yaptığımız eserlere hakaret etmiş oluruz" dedi.
ŞU AN GEÇİCİ LİSTEDEYİZ
Bursa Büyükşehir Belediyesi Kültür ve Turizm Daire Başkanı Aziz Elbas ise konu ile ilgili olarak," İznik'in Unesco yolculuğu olağan şekilde devam ediyor. İznik şu an için Unesco'nun geçici miras listesinde. Bizler ilk aşamada aday listeye girmek için çalışmalar yürütüyoruz. Şu an için bazı soru işaretleri var gibi görülse de aday listeye girdiğimiz anda İznik çini konusu dahil bir çok konu çok daha net bir şekilde ortaya çıkacaktır." dedi
